Wat is ouderbetrokkenheid?

Ouderbetrokkenheid is een belangrijk thema, in het onderwijs maar ook daarbuiten. Immers waar andere volwassenen dan de ouders met kinderen en jongeren werken, ontstaat ook een samenwerking met ouders. Meestal is dat de leerkracht, mentor of docent, maar het kan ook om een pedagogisch medewerker, kinderverpleegkundige of voetbaltrainer gaan. Samen met de ouders zijn zij verantwoordelijk voor een deel van de ontwikkeling van het kind, de jongere. Hieronder volgt een uitwerking over ouderbetrokkenheid in het onderwijs.

Definitie ouderbetrokkenheid:

School en ouders werken effectief en efficiënt samen om de leerling steeds meer verantwoordelijkheid over zijn eigen ontwikkeling te geven (het eigenaarschap van de leerling). Deze ontwikkeling is gericht op het vergroten van kennis en sociale vaardigheden om hem tot een zelfverantwoordelijke burger te vormen.

© 2019, Peter de Vries

Ouderbetrokkenheid is effectief en efficiënt samenwerken met ouders, om het kind, de jongere, steeds meer verantwoordelijkheid over zijn eigen ontwikkeling te geven. Ouderbetrokkenheid vindt vooral thuis plaats. Deze thuisbetrokkenheid heeft vooral effect. Van bijvoorbeeld meehelpen op school worden kinderen en jongeren worden niet perse beter. Dat wil niet zeggen dat meehelpen fijn kan zijn. De vraag is hoe je bijvoorbeeld als leraar deze thuisbetrokkenheid positief kunt beïnvloeden. Op een effectieve manier, want samenwerken met ouders moet iets opleveren. En efficiënt: doe vooral de goede dingen, want ouderbetrokkenheid wil niet zeggen dat ouders overal bij betrokken moeten worden. Het belang van het kind, de jongere, staat voorop. Op deze manier geeft ouderbetrokkenheid meer rust en plezier in het werk.

Welk effect?

Het effect van ouderbetrokkenheid? Als het over onderwijs gaat: onderzoeken laten bijvoorbeeld zien dat alle ouders kunnen bijdragen aan de onderwijsresultaten van hun kinderen. Dit effect wordt aangetoond bij gezinnen van alle economische achtergronden en opleidingsniveaus en bij leerlingen van alle leeftijden. Dat geldt ook voor het welbevinden van kinderen/jongeren. Wat betreft bijvoorbeeld de voorschoolse opvang: kinderen doen het beter wanneer informatie over het kind met ouders wordt gedeeld en wanneer ouders betrokken worden in beslissingen over het programma dat het kind volgt.

Ook voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs

Ouderbetrokkenheid is toch vooral iets voor jonge kinderen? Nee hoor, ouderbetrokkenheid is altijd belangrijk. Wel is het zo dat de verantwoordelijkheid van ouders afneemt naarmate kinderen ouder worden. Maar de betrokkenheid van ouders blijft groot. Het wordt wel anders: bij jonge kinderen gaat het om heel concrete hulp, bij jongeren gaat het veel meer om het coachen thuis. Coachen bij huiswerk voor school of muziekles, coachen bij de planning enzovoort. Coachen is iets anders dan controleren. Coachen zorgt voor het bijbrengen van inzicht waardoor het gedrag positief wordt beïnvloedt. Al kan dat in de puberteit soms best lastig zijn.